اهمالکاری و تنبلی موضوعی است که امروزه تمام دنیا با آن درگیر است. پیشرفت تکنولوژی و رشد ابزارهای ارتباطی نیز به شیوع این مسئله در جوامع کمک کرده است. البته بسیاری از افرادِ فعال و پرجنبوجوش اعتقاد دارند که اصلاً اهمالکار و تنبل نیستند و حتی فُرصت سَرخاراندن هم ندارند.
در این مقاله به موضوع اهمالکاری، تفاوتهای آن با تنبلی و راههای شناسایی اهمالکاری در خودمان پرداختهایم.
آیا اهمالکاری همان تنبلی است؟
در بسیاری از مقالات و همچنین گفتههای تعداد زیادی از کارشناسان، موضوع اهمالکاری با تنبلی یکسان فرض شده است و در بسیاری از مواقع راهکارهای یکسانی برای درمان آنها پیشنهاد شده است که این امر درستی نیست. اهمالکاری و تنبلی در بسیاری از موارد نشانههایی شبیه یکدیگر دارند؛ اما تفاوتهای بسیاری نیز در رفتارهای افراد اهمالکار و تنبل وجود دارد که بههمین دلیل نمیتوان اهمالکاری و تنبلی را یکی دانست و برای حل آنها راهکارهای یکسانی ارائه داد.
تفاوت اهمالکاری و تنبلی در چیست؟
وجود رفتارهای پرتعدادِ مشابه در افراد اهمالکار و تنبل باعث شده است که این دو با یکدیگر یکسان فرض شوند.
برای اینکه تفاوت بین اهمالکاری و تنبلی را بدانیم، بهتر است ابتدا نگاهی به تعریف این دو واژه در لغتنامهها بیندازیم.
در فرهنگ فارسی عمید واژهٔ تنبل اینگونه تعریف شده است: کسی که مایل به کار کردن نباشد و تن به کار ندهد؛ بیکاره؛ تنپرور.
و در لغتنامه دهخدا واژهٔ اهمالکار اینگونه تعریف شده است: کسی که در کارها دِرنگی کند و تکاهل ورزد و از پی کار نرود.
تنها با نگاه به معنی لُغوی این واژهها نیز میتوان به تفاوت بینشان پیبُرد؛ اما برای پیدا کردن درک درست از این موضوع، به مثالهای زیر توجه کنید:
ممکن است فردی هر روز ساعت ۱ بعد از ظهر از خواب بیدار شود، چندین سال بیکار باشد، زیر بار هیچ مسئولیتی در زندگی و … نرود؛ ما به این فرد تنبل میگوییم.
حال ممکن است فردی مدیر توانایی باشد، از ۷ صبح الی ۱۲ شب کار کند، همزمان چندین شغل داشته باشد و ….؛ اما چندین سال است که هنوز نتوانسته است زبان انگلیسیاش را بهبود دهد، چندین بار باشگاه ثبتنام کرده و نیمهکاره رها کرده است و کلی پروژه و کارهای عقب مانده دارد.
فرد دیگری را تصور کنید، این فرد بهترین پزشک متخصص قلب است، روزانه ۱۰۰ نفر را ویزیت میکند و بسیار پر مشغله است؛ اما هر روز در مطبِ خود وقت کم میآورد، همیشه با تأخیر به مطب میرود و به بیمارستان هم دیر میرسد.
یک سؤال: آیا این مدیر و پزشک تنبل هستند؟
خیر، تنبل نیستند و افراد بسیار فعالی نیز هستند؛ اما اهمالکار هستند. در بسیاری از کارها وِلشکُن هستند و دارای انضباط شخصی نیستند.
اهمالکاری یا تنبلی؟ کدام بدتر است؟
موضوع فاجعهباری که وجود دارد، شباهت این دو است. یکسان دانسته شدن اهمالکاری و تنبلی، این ذهنیت را برای افراد -خصوصاً افرادِ موفق در برخی حوزهها و افراد پرمشغله- بهوجود میآورد که آنها اهمالکار نیستند.
همین عامل باعث میشود که این افراد هیچگاه برای حلِ مشکلاتشان اقدامی نکنند؛ حتی در بسیاری از موارد در مقابل تذکرات دیگران مقاومت نیز نشان دهند و بهانههایی را برای توجیه اهمالکاری خود بیاورند.
همین مسئله باعث ایجاد آثار مخربی از جمله استرسهای روزمره، سردردهای مزمن، افسردگی، آشفتگیهای مداوم، روندِ منفی پیشرفت در مقایسه با دیگران، احساسِ پوچی و در نهایت کاهش عزتنفس و … در فرد میشود.
درباره آثار مخرب اهمالکاری در افراد پرجنبوجوش و پردستاورد، بعداً در مقالهای دیگر بهطور مفصل خواهیم پرداخت.
آیا من هم یک اهمالکار هستم؟
تا اینجا متوجه شدیم که اهمالکاری موضوعی است که اکثر افراد از وجود آن در خود خبر ندارند و ممکن است اگر بهموقع متوجه آن نشویم و برای رفع آن اقدامی نکنیم، آثارِ مخربش مانند یک سرطان پیشرفته، وجود ما را فرا بگیرد.
حال کافی است با یک صداقتِ بیرحمانه، به رفتارهای خود و درونمان دقت کنیم، حتماً متوجه اهمالکاریهای خود خواهیم شد.
این نکته را فراموش نکنیم که همهٔ ما دچار اهمالکاری هستیم؛ اما باید تلاش کنیم تا آن را بهتر بشناسیم، روزبهروز آن را به حداقل برسانیم و انضباط شخصی خود را تقویت کنیم.
اگر تمایل دارید در زمینه اهمالکاری بیشتر یاد بگیرید، پیشنهاد میکنیم ویدیوهای زیر را نیز در ادامه مشاهده کنید:
📺 قسمت اول: آیا من هم یک تنبل هستم؟
